Weerwoud op Utopia

Weerwoud op Utopia eiland

Utopia eiland werd 30 jaar geleden aangelegd in het Weerwater van Almere. Dit eiland van 4 hectare is straks onderdeel van de Floriade 2022, met het thema Growing Green Cities. Op het eiland wordt momenteel een agroforestry perceel en een recreatief voedselbos gerealiseerd.

Een tentoonstelling voor agroforestry op Utopia eiland

Utopia eiland is onderdeel van de Floriade 2022, de wereldtuinbouwtentoonstelling die elke 10 jaar in Nederland wordt gehouden. Utopia eiland is ter beschikking gesteld aan de Urban Greeners die het eiland duurzaam ontwikkelen samen met jonge ondernemers waaronder Xavier San Giorgi. Hij heeft samen met de Urban Greeners een plan opgesteld om op verschillende manieren Utopia eiland tot een eetbaar landschap om te vormen. Na een aantal jaar werd toestemming verleend om het toenmalige bos te transformeren naar een recreatief voedselbos en een agroforestry perceel. Van de weinige boomsoorten bleek na onderzoek dat alle essen ziek waren en de wilgen en populieren valgevaarlijk of scheurden uit. Een geweldige opgave!

In 2017 begon de uitvoering van het plan voor het Weerwoud. Het doel is om de huidige flora en fauna van het eiland en de bestaande biodiversiteit te behouden en versterken. In het voorjaar van 2018 zijn voor het recreatieve voedselbos de eerste bomen aangeplant en gewassen ingezaaid. De komende jaren zal dit langzaam uitgebouwd worden. 

Het agroforestry perceel van 0.5 hectare is begin 2019 aangelegd. Het perceel is verdeeld in meerdere delen, waarvan elk een apart boerenbedrijf voorstelt. Er zijn allerlei bomen en struiken gecombineerd met strokenteelt van eenjarige gewassen zoals zomergerst, gras-klaver, aardappelen en wortels. In rijen tussen de stroken staan voor een bierbrouwer hop en walnoten. Ook zijn er door de deelnemende ondernemers stroken gecreëerd waartussen walnoten, amandel en zwarte bessen staan, of pruimen en persimoenen, of duindoorn, honingbes en Aziatische peren. Een ander deel bestaat uit een oude kamgrasweide, voederbomen en struiken zoals de zoutstruik. Hier wordt bosbouw gecombineerd met veeteelt. Dergelijke voorbeelden zouden ook op grote schaal in Nederland toe te passen zijn. Voor elke strook wordt door de Wageningen University & Research de komende jaren berekend op welke schaal het systeem rendabel zal worden en wat de ecologische voordelen zijn. Voor elk bedrijf is uitgedacht dat er elk moment van het jaar oogst beschikbaar is. 

Wereldtentoonstelling

In April 2022 start de Floriade tentoonstelling, dan moet ook het agroforestry perceel presenteerbaar zijn. Door de aansluiting van het Weerwoud bij deze grote wereldtentoonstelling kan agroforestry op de kaart worden gezet. Hier wordt gepresenteerd wat de stand van zaken is op het gebied van agroforestry en welke partijen hier mee bezig zijn. De bedrijven die gepresenteerd worden op het agroforestry perceel kunnen de dialoog aangaan met bezoekers over de potentie van strokenteelt met bomen, en wat dit betekent voor een bedrijf op grote schaal. 

Toekomst van (stads)landbouw

Naast bovengenoemde agroforestrysystemen is er ook aandacht voor voedselbossen. Het presenteren van beide vormen van voedselproductie op de Floriade 2022 is noodzakelijk, omdat stadsbewoners vaak meer affiniteit hebben met voedselbossen, en boeren meer met agroforestry. Hierdoor wordt Utopia eiland een plek waar iedereen samenkomt om te kijken naar de mogelijke toekomst van de (stads) landbouw.